dấm dẳng
Định nghĩa
- Tính từ:
- Có thái độ khó chịu, cau có, hay gây gổ: "dấm dẳng" mô tả tính cách hoặc cách cư xử của một người luôn tỏ ra bực dọc, khó tính và dễ nổi nóng với người khác.
- Mang tính hằn học, kéo dài: Từ này cũng chỉ trạng thái căng thẳng, bất mãn kéo dài trong các mối quan hệ, thể hiện qua lời nói hoặc hành động gay gắt.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Cô ấy có thái độ dấm dẳng với mọi người trong lớp. (Cô ấy tỏ ra khó chịu, cau có với tất cả bạn học.)
- Anh ta trả lời một cách dấm dẳng, khiến cuộc trò chuyện trở nên nặng nề. (Anh ta đáp lại bằng giọng hằn học, làm không khí càng thêm căng thẳng.)
- Tính dấm dẳng của ông ấy khiến hàng xóm không ai muốn tiếp xúc. (Tính khó chịu, hay gây gổ của ông ấy làm mọi người xa lánh.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "dấm dẳng" + danh từ: thường đi kèm với các từ chỉ thái độ, lời nói, hoặc hành vi.
- Giọng dấm dẳng: giọng nói hằn học, khó chịu.
- Cô ta nói với giọng dấm dẳng khi bị phê bình. (Cô ta đáp lại bằng giọng hằn học khi bị góp ý.)
- Nét mặt dấm dẳng: vẻ mặt cau có, không vui.
- Nét mặt dấm dẳng của anh ấy cho thấy anh đang bực mình. (Vẻ mặt cau có của anh ấy biểu lộ sự khó chịu.)
Biến thể và từ gần giống
Dẳng (tính từ): khó tính, hay cáu kỉnh — dạng rút gọn của "dấm dẳng".
- Tính nó dẳng lắm, khó chiều. (Tính nó khó tính lắm, khó làm vừa lòng.)
Dấm dẳng (tính từ): không có biến thể chính tả khác, nhưng có thể viết là "dăm dẳng" trong một số vùng miền (ít phổ biến).
Từ đồng nghĩa
- Cau có: tỏ ra khó chịu, không vui.
- Hằn học: mang nỗi bực tức, muốn gây sự.
- Gắt gỏng: hay nổi nóng, quát mắng.
- Khó tính: dễ bực mình, không dễ chịu.
Từ trái nghĩa
- Dễ chịu: thoải mái, vui vẻ, không gây khó khăn.
- Hiền lành: nhẹ nhàng, không hung dữ.
- Hoà nhã: niềm nở, thân thiện.
Thành ngữ liên quan
- Dấm dẳng như bà chằn: ví người có thái độ cau có, khó chịu giống như bà chằn (nhân vật trong truyện cổ tích thường hung dữ).
- Cô ta dấm dẳng như bà chằn, chẳng ai dám lại gần. (Cô ta cau có và khó chịu đến mức mọi người đều tránh xa.)